december 2017

TERUGBLIK 2017

In januari 2017 schreef ik op deze plek onder de titel Geen vooruitblik het volgende:
Ik heb even geen schrijfplannen. Er zijn wel ideeën. Er zijn altijd ideeën. Maar ik kan niet kiezen en dus nodig ik de ideeën uit mij te kiezen. Kom maar op. Ik ben benieuwd.

Portret
Het jaar is op een haar na gevild en er heeft zich een idee zich naar voren geëlleboogd. Het gebeurde afgelopen maart. Annette Fienieg en ik wilde weer een boek maken als Het regent zonlicht, een boek met gedichten die ik schreef bij haar tekeningen: een Italiaans landschap, een kluitje huizen, een jongen  op een stokpaard, een zwevend meisje.
Dit keer maakte Annette enkel portretten, waarbij ik dan teksten zou gaan schrijven, hetzij poëzie, hetzij korte tot zeer korte verhalen.
Kijkend naar de portretten, kwam er één tot leven, dat van een jongen van een jaar of zestien, die mij vroeg zijn verhaal op te schrijven. Hij woont op een eiland en wil daar weg, meer wist hij me niet te vertellen. Waarom hij weg wil en waar hij naar toe gaat, daar had hij geen woorden voor, die moet ik hem geven: jij bent de schrijver. En daar ben ik dit jaar mee aan de slag gegaan, met hem onder woorden te brengen.
Even geduld a.u.b.

Max Liebermannn
Verder heb ik dit jaar een handjevol paar gedichten geschreven, een enkel liedje, een aardig-dus-niet- goed-genoeg prentenboekverhaal, een mislukt eerste hoofdstuk over Reinaert de Vos, maar ook een geslaagd verhaal over de Duitse schilder Max Liebermann, voor een prentenboek in opdracht van het Gemeentemuseum en uitgeverij Leopold, met illustraties van Annette.

Klein Orkest
In januari en februari werkte ik sinds lange tijd weer samen met Harrie Jekkers. Zijn band Klein Orkest ging weer optreden en hij vroeg me samen met hem de voorstelling te schrijven.  We bepaalden de volgorde van de nummers en schreven tussenteksten  met als rode draad een sprookje  over de opkomst en ondergang van een wondereik, exemplarisch voor het verhaal van Klein Orkest. Begin november was de eerste try-out. Inmiddels zijn er vijftien optredens geweest van Later is allang begonnen en vroeger komt nog één keer terug, zonder uitzondering voor uitverkochte zalen.
Ter gelegenheid van de voorstelling verscheen in september bij uitgeverij Rubinstein Roltrap naar de maan, een prentenboek met cd, geïllustreerd door Annette, waarvan binnenkort de tweede druk verschijnt.

Dag Poes!
Eveneens in september verscheen bij Hoogland & Van Klaveren Dag Poes! een groot formaat prentenboek van Mies van Hout, met gedichten van Bette Westera, Hans & Monique Hagen, Sjoerd Kuyper en mij.

In de ramsj
Tegenover deze successen staat ook het verramsjen van twee titels: Lucas in de sneeuw en Koning Varken. Of dat op zichzelf al niet vervelend genoeg was, kwam ik er bij toeval achter. Uitgeverij Lemniscaat was het vergeten mij en de illustratoren te melden. Onzorgvuldig, tot put it mildly. Ik heb meteen de rechten teruggevraagd.

Lezen
Net als voorgaande jaren heb ik voorgelezen, meestal alleen, soms samen met Annette, op basisscholen en bibliotheken, met name in de Randstand, een enkele keer wat verder weg, in Amen, Emmeloord en Gent.
Het verst weg was in Oostenrijk in St. Pölten, waar ik in het Duits voorlas uit mijn jongerenboek Lang soll sie leben, genomineerd voor de Oostenrijkse kinder- en jeugdliteratuurprijs.

Eetlezen
Annette en ik organiseerden het afgelopen jaar in onze werkruimte weer twee eetlezingen, etentjes met collega’s die elkaar tussen de door de gangen door voorlazen uit Eigen Werk. De eerste eetlezing was in maart en ontvingen we Erna Sassen, Joukje Akveld, Bibi Dumon Tak en Jan Paul Schutten. In november schoven aan: Imme Dros, Harrie Geelen, Annet Schaap en Daan Remmerts de Vries.

Goud
Het mooiste van 2017 heb ik voor het laatst bewaard: Op 3 oktober ontving ik in de Amsterdamse schouwburg een Gouden Griffel voor Naar het Noorden.  Het was goed te merken dat de prijs mij heel erg gegund werd. Ik weet dat de prijs voor één enkel boek is, maar het voelde aan als een oeuvreprijs.
Moedig voorwaarts!

Eindeloos pogen- Dit was de week (33)

Waarin ik in het winternummer van literair tijdschrift Liter het schrijversdagboek lees van Tommy Wieringa. Hij noteert op zondag 22 oktober 2017: Morgen verschijnt DHR [De Heilige Rita, KM], bovenzaaltje De Bezige Bij. De voorberichten zijn gunstig. Ik denk vaak terug aan de ochtend dat ik deze aantekeningen begon- Terschelling, mei 2015. Het eindeloze pogen. Wel een idee maar geen richting. Hoe het, naarmate het werk gletsjerachtig voortschoof in de tijd, stilaan een consequent verhaal werd.
Wieringa’s eindeloos pogen, wel een idee hebben maar nog geen richting, komt me bekend voor. Ik ben dit jaar begonnen aan een nieuw verhaal, op Terschelling, en ik ben nog nergens, maar Wieringa’s woorden stellen me gerust. Mijn aantekeningen, nu nog bestaand uit enkel losse scherven, zullen uiteindelijk een consequent verhaal opleveren, met een kop en een staart en een stevige middenmoot. Er moet nog wel tijd over heen, en nog veel meer pogen. Het liefst weer op Terschelling. Eind 2018 hoop ik mijn verhaal te kunnen lezen, en te zeggen: Waren dit losse scherven? Je ziet er geen barst meer van!

ZEBEDEUS- Dit was de week (32)

Waarin ik een bijzondere brief ontving van een lezer met als aanhef: Geachte, vast en zeker ook wel eens Vervelende en misschien zo nu en dan Nare, maar toch wel Lieve Koos Meinderts.  
Ik herkende er meteen Zebedeus de Beer in. Op (bijna) dezelfde manier richtte hij zich in  De wonderlijke wereldreis van Zebedeus de Beer (Ploegsma, 1993) tot de Onbekende Bewoner van het laatste huis aan het Einde van de Wereld.
De brief aan mij was afkomstig van iemand die twee jaar geleden voor zijn mondeling eindexamen Nederlands op de middelbare school mijn boek over Zebedeus bovenaan zijn leeslijst had gezet, gevolgd door ‘veel voor de hand liggende klassiekers: van Multatuli tot Marsman, en langs Bordewijk naar Verhulst.’
Het examen duurde een kwartier, dat gelijkelijk verdeeld moest worden tussen proza en poëzie en andere genres: ‘Natuurlijk verliep het bij mij anders. Ik oreerde namelijk vastbesloten over de didactische en pedagogische schatkist die verborgen zat in de lange zoektocht van een zonderlinge beer (…).
Zijn docente had Zebedeus op zijn aandringen ook  gelezen. Het was een leuk kinderboek, vond ze, ‘niet veel meer dan dat’ en gaf haar leerling een 6,2.
De inmiddels 19-jarige student Sterrenkunde had mijn boek op de basisschool al gelezen en wilde mij nu jaren na dato 'bedanken voor zijn kennismaking met  'de leukste filosoof van allen,  die in mijn boekenkast vlak voor de ‘N’ van ‘Nietzsche’ staat: ‘Koos Meinderts’  Zebbie, de onbenullige.(…) Zebedeus is voor mij het definitieve fictieve personage, die overstroomt van nieuwsgierigheid, levenslust en vriendelijkheid.. Ik kan zelf geen andere karaktertrekken bedenken die beter zijn voor een jongetje van acht om mee op te groeien.’

Dit was de week (31)

WAARIN Ik een mailtje ontving van een lezer, een tienjarige die een boekbespreking gaat doen over Naar het noordenIk vond het zo ontzettend zielig dat ik tijdens het lezen echt af en toe moest huilen. Na het lezen van uw boek, denk ik dat we echt blij mogen zijn dat we nu leven en dat we niet mogen klagen dat we iets niet lekker vinden of iets niet hebben. Vond het een prachtig boek en heel fijn om te lezen.

WAARIN ik op NPO-3 de eerste aflevering zag van Dannny demonstreert van Danny Ghosen, een mooie maar verontrustende reportage over Jayda Fransen, boegbeeld van de extreemrechtse organisatie Britain First. Mevrouw Fransen trekt ten strijde tegen de Islam en is meer duidelijk dan beleefd, to put it mildly.
De fik moet in de Koran, maar, zegt ze, moslims zijn welkom, mits ze zich integreren en aan passen aan ‘onze levenswijze’, waarna ze er in één adem aan toevoegt dat ze ook een verbod op de Islam wil: ‘Dan zijn ze gauw weg.’
Ik vermoed zomaar dat Jayda Fransen een medestander vindt in Karen Gerbrands, lijsttrekker van de PVV voor de komende gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag. Op de website van RadioWest laat ze weten dat zij een Haagser Den Haag wil: ‘Den Haag is van ons. (…) ’Een Den Haag waar de Islam uit het straatbeeld verdwijnt.’
De tweede V in PVV, staat die nou voor Vrijheid of Verbod?